İş Analisti Nedir? İş Analisti Ne İş Yapar?

Günümüzde şirketler oldukça fazla miktarda veriye sahip. Ancak McKinsey'e göre, şirketlerin bu verilerden ürettiği raporların %40'a kadar yakını şirkete çok az değer katıyor veya hiç katmıyor.

Aslında sorun, bu verilerin nasıl yönetileceği konusunda yeterli bilginin olmaması. 

Şirketler bu verileri doğru hikayeyi anlatmak için kullanmalı. İşte tam da bunu yapan, büyük miktardaki verilerden eyleme dönüştürülebilir içgörüler elde eden iş analistlerine ihtiyaç var. 🧮

İş analisti (Business Analyst - BA) terimini duyunca çok farklı tepkiler alabilirsin:

• "Bu, proje yöneticisinin işi değil mi?"
• "Sadece ihtiyaçlarımızı anlamak için soru soran kişiler değil mi?"
• "İş analistlerine sadece IT projelerinde ihtiyaç duyulduğunu sanıyordum."
• "Bizim projeler o kadar büyük değil ki bir iş analistine gerek olsun."
• "İş analistleri sadece büyük şirketlerde çalışır."
• "Proje yöneticisi ihtiyaçları belirleyemez mi zaten?"
• "Sistem analisti mi diyorsun, yoksa iş mimarı, kurumsal analist, ürün sahibi… ya da proje yöneticisi mi?"

😳Görülüyor ki birçok durumda iş analistinin tam olarak ne yaptığı anlaşılmıyor. 

Peki, bir iş analisti kimdir, şirketine ne değer katar?

İş analisti, süreçleri değerlendirmek, ihtiyaçları belirlemek ve yöneticilere veri odaklı öneriler ve raporlar sunmak için veri analitiğini kullanarak yazılım ekipleri ile şirket arasındaki boşluğu kapatmaktan sorumlu kişidir.

Kısacası, mevcut iş sorunlarını çözmek için verileri kullanan kişidir. 

İş analisti hemen hemen her sektörde çalışabilir. Kalite güvencesi, gereksinim toplama, dokümantasyon veya müşteri desteği alanlarında görev alabilir. 

İş analistinin bir gününü ve görevlerini özetleyecek olursak 👇;

• İş ihtiyaçlarını analiz etmek
• Paydaşlardan bilgi almak
• Verileri toplamak ve analiz etmek
• Kullanıcı hikayeleri toplamak
• İş süreçlerini değerlendirmek
• İyileştirilecek alanların ana hatlarını çizmek
• Potansiyel çözümlere ilişkin rehberlik ve tavsiye sunmak
• Müşteri ve teknoloji ekibi arasında köprü olmak
• Kalite testleri yapmak

İş Analisti Tam Olarak Ne İş Yapar?

İş analistinin yaptığı şey tabii ki sektöre, iş türüne ve üzerinde çalışılan projeye bağlı olarak değişir. Ancak genelleme yapacak olursak, iş analisti bir işletmenin işleyiş biçimini anlayarak işletme hedeflerine ulaşmasına yardımcı olur. 

Aşağıda iş analistinin ne yaptığını özetlemeye çalıştık. 👇

Proje Başlangıcı ve Sorunun Netleştirilmesi

Bir projeye dahil olan iş analisti, öncelikle iş süreçlerini ve projenin hedeflerini anlamaya odaklanır. 

Daha sonra, projenin çözmeyi amaçladığı sorunu detaylandırır. Bu süreçte, prosedürleri analiz ederek sorunun net bir tanımını yapar. 

Böyle bir derinlemesine çalışma, iş süreçlerini daha verimli hale getirmek için olmazsa olmazlardandır. Çünkü bu analiz; verileri yorumlama, olası çözümleri belirleme, doğru iş kararları alma ve karar alma süreçlerini yönlendirme açısından kritik bir rol oynar.

Çözüm Geliştirme Sürecinin Yönetimi

Bir sonraki aşamada iş analisti, proje ekibini bir araya getirerek, paydaşlardan toplanan gereksinimlere uygun çözümler üretmek için beyin fırtınası yapar. 

Proje boyunca paydaşlarla ve uzmanlarla yakın iş birliği içinde çalışır. 

Ekibe gereksinimler hakkında düzenli bilgi verir ve proje kapsamındaki değişiklikleri yönetir. Bu süreçte veri analizi araçlarının ve tekniklerinin etkin kullanımı büyük önem taşır.

Kullanıcı Kabul Testleri

Projenin son aşamasında, geliştirilen yazılımın iş ihtiyaçlarını karşıladığını doğrulamak için kullanıcı kabul testleri gerçekleştirilir. 

Bu aşamada kalite kontrol süreci, nihai ürünün tüm gereksinimlere uygunluğunu garanti altına almak için çok önemlidir. 

İş analisti, bu testlerle hem çözümün beklentilere uygunluğunu hem de iş süreçlerine entegrasyonunu güvence altına alır.

İş Analistinin Sorumlulukları Nelerdir?

1. Değerlendirme

İş analistinin asıl sorumlulukları arasında organizasyonun verimliliğini ve karlılığını iyileştirmenin yollarını değerlendirmek yer alır.

2. İş Analizi

İş analisti, Python veya R gibi istatistiksel programlama dillerini kullanarak toplanan tüm verileri ve bilgileri analiz etmeli ve incelemelidir. İş analistlerinin ayrıca bol bol Excel kullandığını da söylemeden geçmek olmaz. 

3. Raporlama

İş analisti mevcut bir iş sorununu ayrıntılı bir şekilde tanımlayıp analiz ettikten sonraki sonuçları anlaşılabilir bir şekilde sunmalıdır. 

4. Proje Yönetimi

Mevcut iş sorununa çözüm belirlendikten sonra projeyi uygulamak ve denetlemek için müşteri, proje yöneticileri ve ekip üyeleriyle birlikte çalışmalıdır.

İş Analisti Olmak için Hangi Becerilere Sahip Olunmalı? 

Her şeyden önce iş analisti verileri nasıl çekip analiz edeceğini ve raporlayacağını, sonrasındaysa bu bilgileri başkalarıyla nasıl paylaşacağını ve bunları iş ihtiyaçlarına nasıl uygulayacağını bilmelidir. 

İş analisti olmak için yazılım bilmeli mi sorusu ise bu konuda en çok duyduğumuz sorulardan biri. 👩‍💻

İş analisti, müşteri ve yazılımcı arasındaki iletişimi kuracak tek kişi. Bu nedenle iş analisti, bir ürün istendiğinde son kullanıcının tüm isteklerini anlayabilecek kadar yönetim bilgisine sahip ve yazılımcının kullandığı geliştirme ortamının yeteneklerinin neler olduğuna hakim olabilmeli. 

Yazılımın nasıl çalıştığını bilmeli, hataya sebep olabilecek alanları görebilmeli ve bir geliştirme nasıl test edilir konusunda bilgi sahibi olmalıdır. 

Yani günün sonunda iş analisti olabilmek için yazılım bilmeye gerek yoktur ancak tabii ki yazılım bilmek iyidir. Böylece api veya test otomasyonu yazabilir ve bazı süreçleri hızlandırabilirsin.

Bu alanda kaynak olan IIBA, iş analistlerinde olması gereken becerileri şöyle özetliyor; 

• Sözlü ve yazılı iletişim becerileri gelişmiş olmalı.
• Karmaşık iş problemlerini anlamalı ve etkili çözümler geliştirebilmeli.
• Hem teknik hem de teknik olmayan ekiplerle etkili bir şekilde iletişim kurabilmeli.
• İş süreçlerini, gereksinimleri ve çözümleri detaylı bir şekilde dokümante edebilmek önemli.
• Küçük ayrıntıları gözden kaçırmamak ve gereksinimlerdeki olası boşlukları tespit edebilmek, doğru çözümler geliştirmek açısından çok değerlidir.
• Çalıştığı sektörle ilgili bilgi sahibi olmalı ve iş süreçlerini anlamalı.
• Maliyet-fayda analizi ve süreç modelleme yapabilmeli.
• Veri analizi araçları (Excel, SQL, Tableau) hakkında bilgi sahibi olmalı.
• İş süreci modelleme araçları (Visio, Lucidchart) hakkında bilgi sahibi olmalı
• ve tabii ki JIRA, Trello ve Asana gibi proje yönetim araçlarını kullanabilmeli.

İş Analistliği Bana Uygun mu?

Bunun için sadece birkaç soru soracağız ve senin de kendine sormanı bekleyeceğiz: 

1. Üretilen Şeylerin Nasıl Yapıldığını Merak Eder misin?

Günümüzde, bir kişinin tek başına bir şey üretmesi neredeyse imkânsız. Örneğin, bir araba tasarlamak, bir ev inşa etmek ya da bir yazılım yaratmak. 

Hatta basit bir toplu iğne yapmak bile, bir grup insanın birlikte çalışmasını gerektiriyor.

Birlikte çalışan bu insanların uzmanlık alanları farklı oluyor ve bu da iş bölümü dediğimiz kavramı ortaya çıkarır. Bu insanlar, bir ürün veya bir hedefe ulaşmak için belirli adımları ve düzenleri takip eder. İşte bu adımlara ve düzene de süreç diyoruz.

Diyelim ki en sevdiğin restorana gittin ve o muhteşem makarnayı yemek istiyorsun. Neler oluyor? 🍝

• Garson seni güler yüzle masaya götürüp menüyü veriyor.
• Bir süre sonra garson gelip siparişini alıyor ve bunu mutfağa iletiyor.
• Şef yemeği pişiriyor ya da bir kısmını diğer aşçılara devrediyor.
• Yemek hazır olduğunda garson tabağını getiriyor ve yemeğin tadını çıkarıyorsun.

Farklı bir restorana gitsen bile süreç aşağı yukarı aynı şekilde işler.

Peki bunun iş analizi ile ne alakası var? 

Cevabı bilmek zorunda değilsin, ama bu tarz şeyleri merak ediyor musun? Eğer ediyorsan, belki de iş analizi senin için bir seçenek olabilir.

2. Teknolojiyi Merak Ediyor musun?

Şimdi iş bölümü ve süreç kavramlarının üzerine bir de teknolojiyi ekleyelim. Son yüzyılda teknoloji çok gelişti ve iş gücünü ve süreçleri daha verimli hale getirmek için kullanılmaya başlandı.

Teknolojinin iş yapış şeklimizi nasıl değiştirdiğini merak ediyor musun? Belirli bir teknoloji hakkında daha fazla bilgi edinme isteği duyuyor musun?

İş analizi dünyasında, makineler ve teknolojiler aracılığıyla bir şeyler başarmak isteyen bir işletme ya da müşteriyle yakından çalışırsın. İşte burada onların ne başarmak istediğini anlaman gerekir.

3. İnsanların Ne İstediğini Anlamaya Çalışmaktan Hoşlanır mısın?

İş bölümü, süreçler ve teknolojinin birleşimiyle oldukça karmaşık bir dünya yarattık. Bu sistemde insanlar, istediklerini nasıl elde edeceklerini çözmeye çalışıyorlar.

Bazen insanlar ne istediklerini net bir şekilde ifade ederler, bazen ise bu bulanıktır. 

Hatta bazen yüzeyde söyledikleri istek, aslında asıl ihtiyaçlarından farklıdır. Gerçek isteği anlamak, oldukça zorlu bir süreçtir. 

Özetle iş analizi, insanların istekleri, teknolojik değişimler ve süreçlerin kesişim noktasında yer alır. Eğer bu konular seni doğal olarak meraklandırıyorsa, belki de iş analizi senin kariyer yolun olabilir. 

Bunun için tek yapman gereken Coderspace’te profilini ücretsiz bir şekilde oluşturman ve bizim senin için mükemmel işi bulmanı beklemen.