Web Geliştirme Nedir, Web Geliştirici Ne İş Yapar?

Web geliştirme, bir tarayıcıda online olarak çalışan web siteleri ve web uygulamaları oluşturma ve sürdürme ile ilişkili görevleri ifade eder. Web geliştirme, uygulamaların özelliklerini ve işlevselliğini tasarlama işi ile ilgilidir.

İşte tam bu noktada web geliştiricileri, web sitelerinin hızlı çalışmasını ve kusursuz bir kullanıcı deneyimi ile iyi performans göstermesini sağlamak için perde arkasında çalışırlar. 👨‍💻👩‍💻

Aslında bir web sitesi oluşturmanın iki ana yolu var: Ya kendin HTML, CSS  ve JavaScript adlı programlama ve işaretleme dillerini kullanarak kod yazarsın ya da WordPress, Blogger, Joomla gibi bir içerik yönetim sistemi (CMS) kullanırsın. Ancak, ikinci yöntemin bazı dezavantajları var:

❌ Web sitesinin geliştirme süreci üzerinde sınırlı bir kontrole sahip olursun.

❌ Bu platformlar genellikle sınırlı işlev ve özellik sunar.

Kendi kodunu yazmak sana daha fazla yaratıcılık ve esneklik sağlar. Özellikle emlak, e-ticaret veya sağlık gibi geniş kapsamlı işlevlere ihtiyaç duyan sektörler için CMS’ler yeterli gelmeyebilir. Ancak, sadece bir blog sayfası açmayı düşünüyorsan, WordPress veya Blogger gibi platformlar bu iş için gayet yeterlidir.

Web Geliştirme Neden Önemli?

Günümüzde 5,30 milyardan fazla insanın internete erişimi var. Biraz daha netleştirmek adına konuyu açalım. Yani bu sayı, küresel nüfusumuzun yarısından fazlası. 🫢

Bu durumda senden web sitesi olmayan bir işletme bulmanı istesek? Oldukça zor, değil mi? Elbette, çünkü günümüzde web siteleri çoğu işletmenin işlerini sadece internet üzerinden yürüttüğü bir yöntem haline geldi.

İnternet kullanıcılarının hızla artan sayısı göz önüne alındığında, web geliştirmenin hızla büyüyen bir sektör olması şaşırtıcı değil. Hatta 2030'a kadar web developer’ların istihdamının diğer teknoloji kariyerlerinin çoğundan çok daha hızlı bir şekilde %13 oranında artması bekleniyor. 

Web Geliştirme ve Web Tasarım

Web geliştirme ve web tasarımı birbirine çok benziyor. Ancak aralarında çok önemli farklar var. Web geliştirme ve web tasarımı arasındaki farklara daha yakından bakalım 👇

Web tasarımı, bir web sitesinin görsel estetiğine ve kullanıcı deneyimine odaklanır. Web tasarımcıları, tüm görsel, renk, tipografi ve kullanılabilirlik öğeleri dahil olmak üzere bir kullanıcının web sitesinde veya yazılım ürününde gördüğü her şeyi oluşturur. Web tasarımcıları, bir sitenin kullanılabilirliğini, erişilebilirliğini ve markalaşmasını geliştirmenin yollarını bulmak ve maketler oluşturmak için Photoshop, Illustrator ve Figma gibi araçları kullanabilirler.

Öte yandan web geliştirme, bir web sitesinin teknik uygulamasını ve işlevselliğini içerir. Tasarımı hayata geçirmek için gereken kodlama ve programlamayı kapsar. 

Web geliştiricileri, web sitesinin front-end (ön uç) veya back-end (arka uç) tarafında çalışmasını sağlayan kod yazlar. HTML (Köprü Metni İşaretleme Dili), CSS, PHP ve JavaScript dahil olmak üzere çeşitli programlama dilleri hakkında bilgiye ve ayrıca diğer dillere (Ruby, C/C++, Python), framework’lere ve kütüphanelere de ihtiyaç duyarlar. 

Artık web sitesi geliştirmenin ne olduğu hakkında temel bir anlayışa sahip olduğuna göre, daha derinlemesine inceleyelim. 

Web Sitesinin Anatomisi

Bir web sitesi geliştirmeyi öğrenirken şu soruyu cevaplaman gerekir: Tam olarak bir web sitesi nedir? Bir web sitesi, HTML veya kod kullanılarak oluşturulan web sayfalarından oluşur. Bu sayfalar, sürekli internete bağlı bir sunucuda saklanır, yani barındırılır. Tam anlamıyla çalışan bir web sitesi olması için şunlara ihtiyaç vardır:

1. Web barındırma (hosting): Web sitesi dosyalarının fiziksel olarak saklandığı yerlerdir.
2. Adres: Nasıl ki bir evin ya da iş yerinin bulunabilmesi için bir adrese ihtiyacı varsa, web sitelerinin de bir adrese ihtiyacı vardır. Bu adres, URL (Uniform Resource Locator) olarak adlandırılır. Web sitesine erişebilmek için bir URL'ye ihtiyaç duyulur. Ayrıca, web sitesinin bir alan adı (domain) vardır, örneğin coderspace.io gibi. Alan adı, sitenin genel adıdır. URL ise seni sitenin içindeki belirli bir sayfaya götürür.
3. Ana Sayfa (Homepage): Web sitesine gelen ziyaretçilerin ilk karşılaştığı sayfa, ana sayfadır. Ana sayfada, sitenin ne hakkında olduğunu hemen anlayabilirsin. Aynı zamanda, bu sayfa seni sitenin diğer sayfalarına yönlendirir.
4. Tasarım: Web sitesinin genel görünümüdür. Grafikler, görseller, renkler, yazı tipleri, gezinme, akış ve deneyimi kapsar.
5. İçerik: Web sitesindeki sayfalarda bulunan metinler, görseller ve videolar gibi içeriklerdir.
6. Gezinme (Navigation): Web sitesinin yapısı ve düzenidir. Gezinme ne kadar basit ve anlaşılır olursa, kullanıcılar da bilgiyi o kadar hızlı ve kolay bulur.
7. HTTP: HyperText Transfer Protocol, bilgisayar ile sunucu arasındaki iletişimi sağlayarak online bir siteye ulaşmayı mümkün kılar. Bir arama motoruna bir şey yazdığında, HTTP sayesinde bilgisayar ve sunucu "aynı dili" konuşmuş olur.
8. Kodlama: En basit haliyle, bilgisayarların birbirleriyle iletişim kurabilmesi için yazılan kodlardır. Kodlama, diğer diller gibi bir kelime dağarcığı ve dilbilgisi kurallarına sahiptir. Ancak dillerden farkı insanların değil, bilgisayarların anlaması için oluşturulmuştur. 

Web Geliştirme Türleri

1. Front-End (Ön Uç) Web Geliştirme Nedir?

Front-end (ön uç) web geliştirme, bir kullanıcının web sitesinde gördüğü, hissettiği/deneyimlediği veya etkileşime girdiği tüm aktivitelerdir. Dolayısıyla bir front-end geliştiricisinin ana hedefi, ekranda görünen her şeyin iyi ve sezgisel görünmesini sağlamaktır.

Front-end geliştiriciler, web sitelerinin, programların ve yazılımların istemci veya kullanıcıya bakan tarafında çalışırlar. Başka bir deyişle, kullanıcıların gördükleri şeyler… Düzen, gezinme ve grafikler dahil olmak üzere görsel yönleri tasarlar ve geliştirirler.

Front-end alanında genellikle 3 teknolojiye aşina olman gerekir: HTML, CSS ve JavaScript.

• HTML veya HyperText Markup Language, web sitesini yapılandırmaya yardımcı olur. Yani, HTML bir web sitesinin arayüzlerini, örneğin altbilgiyi, başlığı, görsellerin, metnin ve diğer medyanın gösterimini açıklamak için ihtiyaç duyulan teknolojidir. Bir front-end geliştiricisi olarak, varsayılan düzen kuralları, stil, HTML semantiği ve HTML'nin bazı genel bilgisine hakim olmalısın.
• CSS, bir web sitesinin görsel görünümünü biçimlendirmekten sorumludur. Diyelim ki HTML gövdeyse, CSS giydiğimiz kıyafetlerdir. Geliştiricilerin renkleri, yazı tiplerini, düzenleri ve diğer tasarım öğelerini özelleştirmesine olanak tanır. CSS ile farklı ekran boyutlarına uyum sağlayan duyarlı web sayfaları da oluşturabilirsin.
• Sonuncusu ama en önemlisi JavaScript'tir. JavaScript, web sayfalarına açılır menüler, kaydırıcılar, formlar ve animasyonlar gibi etkileşimli öğeler ekleyen dinamik bir programlama dilidir. Bu programlama dili son 20 yılda en popüler olan programlama dilleri içerisinde yer alır. 

2. Back-End (Arka Uç) Web Geliştirme Nedir?

Back-end web geliştiricileri, her şeyin perde arkasında düzgün çalıştığından emin olmak için web sitelerinin, programların ve yazılımların sunucularında çalışırlar. Eğer front-end kullanıcıların gördüğü şeyse, back-end görmedikleri şeydir. 

Örneğin, Coderspace’in oturum açma sayfasının front-end kısmı oturum açma girişidir. E-postanı/telefon numaranı ve şifreni girdikten sonra oturum açma butonuna tıklarsın. Back-end bu aktiviteyi o zaman işleyecektir. Yani genel olarak, bir back-end geliştiricinin sorumluluğu web'in bu tarafını inşa etmek, sürdürmek ve web'in daha hızlı çalışmasını sağlamaktır.

Back-end alanında kullanabileceğin çok fazla sayıda programlama dili vardır. Biz burada sadece bazılarına yer verdik:

• Python - Python, okunabilirliği ve basitliği ile bilinen, çok yönlü ve başlangıç ​​seviyesindeki kullanıcılara daha uygun bir programlama dilidir. Veri tabanı yönetimi ve HTTP isteklerini işleme gibi back-end geliştirme görevlerini basitleştiren Django ve Flask gibi çok çeşitli frameworkler sunar.
• Ruby - Ruby, basitlik ve okunabilirliğe öncelik veren dinamik ve nesne yönelimli bir programlama dilidir. Genellikle sağlam ve ölçeklenebilir web uygulamaları oluşturmak için bir yapı sağlayan Ruby on Rails frameworkü ile ilişkilendirilir.
• Java - Platform bağımsızlığı ve ölçeklenebilirliği ile bilinen çok yönlü ve yaygın olarak kullanılan bir programlama dilidir. Genellikle yüksek performans ve güvenlik gerektiren kurumsal düzeyde web uygulamaları oluşturmak için kullanılır. 

3. Full-Stack (Tam Yığın) Web Geliştirme Nedir?

Full stack geliştiriciler bir web sitesinin hem front-end hem de back-end taraflarında çalışırlar. Bu, full stack web geliştiricisinin hem veri tabanlarıyla hem de arayüzlerle başa çıkabilmesi gerektiği anlamına gelir. Web sitesini, uygulamayı veya yazılım programını baştan sona oluşturabilirler. 

Web Geliştirme Süreci

Web siteni geliştirmeye hazır olduğunda, iyi bir site oluşturmak için belirli bir dizi adımı takip etmen gerekir. İşte bu aşamaları senin için şu şekilde düzenledik:

01. Planlama

Araştırma yapmak ve bir strateji oluşturmak, sadece bir web sitesi tasarlamaktan öte, ziyaretçileri çeken, ilgilerini canlı tutan ve dönüştüren bir site tasarlamanın ilk adımıdır. Bu planlama sürecine şu soruları sorarak başlayabilirsin:

• Web sitenin amacı ve hedefi nedir?
• Hedef kitlen kim ve bu ziyaretçiler sitene geldiklerinde ne yapmalarını istiyorsun?
• Ne tür bir web sitesi oluşturacaksın? (e-ticaret, bilgi, üyelik sitesi gibi)
• Hangi içerikleri ekleyeceksin?
• Projenin kapsamı nedir? (örneğin sayfa sayısı, işlevler, uygulamalar)
• Menü navigasyonu nasıl görünecek?
• Projeye ayırdığın bütçe ne kadar?

02. Taslak Hazırlama

Bazı genel hedefler belirledikten sonra, web sitenin genel görünümünü ve akışını tasarlamaya başlayabilirsin. Bunu yapmanın en iyi yolu, siteni oluşturacak tüm farklı bölümleri ve sayfaları planladığın bir site haritası oluşturmaktır. 

Site haritası, web sitende yer alacak sayfaların bir listesidir. Bu harita, sayfaların nereye yerleştirileceğini ve sitenin akışının nasıl olacağını ekibe görsel olarak anlatır. Site haritası oluştururken şu soruları sorabilirsin: Hangi sayfalara ihtiyacım var? Bu sayfalarda hangi içerikleri sunacağım? Sayfaları nasıl kategorilere ayırabilirim? Sayfa hiyerarşisi nasıl olacak? Sayfaları nasıl birbirine bağlayacağım?

Kısaca site haritasıyla sitendeki tüm sayfaların nasıl organize edileceğini ve birbirine nasıl bağlanacağını görselleştirmeye çalışırsın.

03. Alan Adı Satın Alma

Bir sonraki adım, bir alan adı (domain) kaydettirmektir. Alan adın, sitenin URL'sidir. Bir şirket için en iyi yaklaşım, alan adını iş adınla aynı olacak şekilde belirlemektir.

Alan adının müsait olup olmadığını kontrol etmek için GoDaddy gibi bir web sitesinde arama yapabilirsin. Belirlediğin alan adı alınmışsa, biraz değişiklik yaparak uygun bir alan adı bulabilirsin. Bu aşamadan sonra, bir web barındırma (hosting) hizmeti seçmen gerekecek.

Alan adı oluştururken, markanla net bir ilişki kuracak şekilde oluşturduğuna emin olmalı ve mümkünse kısa tutmaya çalışmalısın.

04. Back-End Tarafını Oluşturma

Web sitenin taslağını belirledikten sonra kodlamaya başlayabilirsin. Daha önce belirtildiği gibi, bu aşamada WordPress gibi bir İçerik Yönetim Sistemi (CMS) kullanmayı tercih edebilirsin. Eğer öyle yaparsan, önceden var olan şablonlar ya da yapılar kullanabilirsin, ancak sitenin sıfırdan oluşturulmuş bir site kadar özgün olmayacağını unutma.

Eğer kodlamayı tercih edersen, büyük olasılıkla üç web geliştirme aracı kullanacaksın: HTML, CSS ve JavaScript. Bu üç program, bir web sitesini kodlarla inşa etmeni sağlar. HTML temel yapı taşlarını oluştururken, CSS ve JavaScript bu temel kodları geliştirir.

İlk kodlamayı tamamladıktan sonra, sitenin arka ucundaki diğer unsurları optimize etmeye başlayabilirsin. Bu, sitenin nerede barındırılacağını ve nasıl organize edileceğini, verilerin nasıl alınacağını karar vermeyi içerir.

05. Front-End Tarafını Oluşturma

Arka ucu tamamladıktan sonra, sıradaki adım, sitenin ön yüzünü oluşturmaktır. Bu, kullanıcıların siteye girdiklerinde gördükleri bölümü ayarlamak anlamına gelir. Web sitenin "duvar kağıdı veya tezgahı" olarak düşünebilirsin.

Bir CMS kullanıyorsan, bu adımı kodlama yapmadan geçebilirsin. Renk şemalarını seçip, sayfadaki öğeleri hareket ettirebilirsin. Öte yandan, sıfırdan kodluyorsan, önce kodu oluşturup ardından siteye öğeler eklemen gerekir.

Bazı yaygın ön yüz öğeleri şunlardır:

• 🖍️ Renk şemaları
• 🔡 Yazı tipi seçimleri
• 💻 Gezinme düzeni

Web siteni oluştururken, kullanıcı dostu olmasına dikkat et ve bu adımda markanı görsel olarak yansıtmayı unutma.

06. Web Sitesini Yayınlama

Yukarıdaki adımları tamamladıktan sonra, geriye sadece siteni yayınlamak kalıyor! Tabii ki, önce her şeyin düzgün çalıştığından emin olmak için bazı testler yapman iyi olur. Her şeyin yolunda olduğundan emin olduktan sonra, siteni yayınlayabilirsin.

Web Geliştirici Ne İş Yapar?

Web geliştirici, sitenin kodunu oluşturarak, onu bir sunucuya bağlayarak ve kullanıcılar için erişilebilirliğini sağlayarak web siteleri geliştiren kişidir.

Web geliştirici, günlük hayatımızda bir web tarayıcısı aracılığıyla kullandığımız siteleri ve uygulamaları oluşturmaktan sorumludur. Genellikle ekipler halinde veya veri bilimciler, UX tasarımcıları ve ürün yöneticileri gibi diğer teknoloji profesyonelleriyle birlikte çalışan web geliştiricileri, bir veya daha fazla programlama dili hakkında kapsamlı bilgiye sahiptir.

Sonuç olarak, bu alan sadece kodlamayla ilgili değil; dijital dünyayı deneyimleme biçimimizi yeniden şekillendirmekle ilgili. Bu alan sürekli gelişiyor ve bu alanda bir kariyer yapmak heyecan verici.